Sprawdzanie klientów i partnerów pod kątem list sankcyjnych i list PEP mieści się w kategorii częściowo: AI może wykonać dopasowanie, ale to człowiek ocenia każde trafienie i zatwierdza je lub odrzuca, z uzasadnieniem. To nie jest zadanie, które przekazuje się AI i o nim zapomina. To zadanie, w którym AI przyspiesza poszukiwania, a decyzję nadal podejmuje człowiek.
O wyniku decydują tu trzy czynniki: zgodność z przepisami (compliance), koszty błędu i wolumen. Ten ostatni, wolumen, akurat sprzyja automatyzacji: wiele firm sprawdza setki do tysięcy relacji, często powtarzalnie przy każdej transakcji lub okresowej ponownej ocenie. To dokładnie ten rodzaj powtarzalnej, ustrukturyzowanej pracy, w której AI radzi sobie dobrze — stąd też ocena 4 za ustrukturyzowanie.
Jednak compliance i koszty błędu otrzymują obie ocenę 1, i to one przesądzają o wyniku 'częściowo'. Prawo sankcyjne (takie jak holenderska Sanctiewet 1977, rozporządzenia UE i Wwft) to prawo bezwzględnie obowiązujące. Fałszywie ujemny wynik — trafienie, które nie zostaje rozpoznane jako trafienie — może oznaczać, że firma prowadzi interesy z podmiotem objętym sankcjami. Koszty błędu nie są wtedy symboliczne: chodzi o kary, odpowiedzialność karną i szkody wizerunkowe. Fałszywie pozytywny wynik kosztuje czas i irytację, ale da się go naprawić. Ta asymetria to właśnie powód, dla którego organy nadzoru oczekują, że ostatecznej oceny dokonuje człowiek, a nie algorytm.
Do tego dochodzi przestrzeń na osąd: ocena 2. Dopasowywanie nazwisk jest technicznie proste, ale ocena trafienia — czy 'Mohammed Al-Rashid' z Państwa CRM to ta sama osoba, co wpis o tym samym nazwisku na liście sankcyjnej UE, czy przypadkowy imiennik? — wymaga kontekstu, dokumentów źródłowych, a czasem dodatkowych zapytań. To praca dla człowieka i pozostanie nią nawet wtedy, gdy narzędzia się poprawią.
Hurtownia wprowadza nowego dostawcę do CRM. Narzędzie do screeningu automatycznie dopasowuje nazwę firmy i nazwisko członka zarządu do aktualnych list sankcyjnych UE, OFAC i list krajowych. Pojawia się trafienie: członek zarządu o podobnym nazwisku figuruje na liście PEP (osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne). To nie oznacza automatycznie problemu — status PEP to wskaźnik ryzyka, a nie zakaz — ale specjalista ds. compliance musi to wyjaśnić: czy chodzi o tę samą osobę, a jeśli tak, jaka wzmocniona kontrola jest wówczas potrzebna? Ta ocena, wraz z uzasadnieniem, to część, która pozostaje pracą człowieka.
W firmie z niewieloma relacjami międzynarodowymi i niskim profilem ryzyka — na przykład u lokalnego usługodawcy, który współpracuje niemal wyłącznie ze znanymi, krajowymi klientami — wolumen screeningów jest tak niski, że automatyzacja niewiele daje. Tam ręczna kontrola może działać równie dobrze, bez dodatkowej wartości ze strony zautomatyzowanego narzędzia.
Odwrotnie: w instytucji finansowej, firmie handlowej z licznymi relacjami transgranicznymi lub firmie objętej wzmocnionym nadzorem, wolumen jest tak wysoki, a obowiązek tak ścisły, że ręczny screening bez wsparcia AI jest praktycznie nie do udźwignięcia. Tam narzędzie do screeningu z aktualnymi listami to nie luksus, lecz praktyczna konieczność — z zastrzeżeniem, że ocena trafień pozostaje pracą człowieka.
Ten wzorzec — wysoki wolumen, wysokie koszty błędu, ścisłe przepisy — występuje szerzej. Proszę porównać to z tym, co AI może przejąć w hurtownictwie, gdzie handel międzynarodowy rodzi podobne kwestie związane ze zgodnością z przepisami, lub z sektorem opieki zdrowotnej, zob. co AI może przejąć w opiece zdrowotnej, gdzie bezpieczeństwo pacjenta wiąże się z taką samą asymetrią kosztów błędu.
Agent AI może już dziś: automatycznie dopasowywać nowe i istniejące relacje do aktualnych list sankcyjnych i list PEP, stosować dopasowywanie rozmyte (fuzzy matching) do wariantów nazwisk i transliteracji, ustalać priorytety, które trafienia są najbardziej prawdopodobnie istotne, oraz przygotowywać dossier z dokumentami źródłowymi dla osoby oceniającej. To znacząco odciąża od pracy poszukiwawczej.
Warunkiem jest jednak, aby powiązane listy sankcyjne były aktualne — listy zmieniają się regularnie, czasem w trybie pilnym — oraz aby każde trafienie było ręcznie oceniane przez osobę posiadającą uprawnienia i wiedzę potrzebną do zatwierdzenia lub odrzucenia, z odnotowanym uzasadnieniem. Bez spełnienia tych dwóch warunków nie jest to proces zgodny z przepisami.
Ta strona opisuje zadanie, a nie stanowisko czy zespół. To, czy i w jaki sposób wykorzystają Państwo czas zaoszczędzony przez specjalistę ds. compliance lub menedżera ds. ryzyka, jest decyzją należącą do pracodawcy. Do decyzji dotyczących zatrudnienia mają zastosowanie odrębne wymogi prawne, których ta strona nie obejmuje.
Chcą Państwo wiedzieć, ile godzin w Państwa funkcji lub dziale można już dziś wesprzeć za pomocą AI? Bezpłatny quickscan ftetoai składa się z dwunastu pytań, nie wymaga konta i daje wskazanie, jaka część Państwa zadań może już teraz zostać przejęta przez AI. Pełny werkscan, który dogłębniej analizuje konkretne procesy, takie jak screening sankcyjny, jest jeszcze w budowie — nie oferujemy go więc jeszcze, ale poinformujemy tutaj, gdy tylko będzie dostępny.
Vraag maar. Ik ken de kennisbank van deze site; wat ik niet weet, zeg ik erbij.
Answers come from this site’s knowledge base. Not tailored advice, and not a scan of your company.